Eten met PDS (prikkelbaar darmsyndroom)

Ik was een jaar of twaalf toen ik voor het eerst met mijn moeder naar de huisarts ging om mijn buik te laten onderzoeken. Reden? Constante buikpijn en véél wc-bezoekjes. Met veel wc-bezoekjes bedoel ik dat ik letterlijk geen enkele nacht kon doorslapen zonder de trap af te rennen naar de wc. En dat terwijl ik de halve avond ook al op de wc had gezeten. Die wc-bezoekjes waren overigens niet heel vluchtig. Ik zat er minstens 10 minuten, soms een half uur en ’s nachts soms wel een uur. Niet echt grappig nee. Er werden scans gemaakt, echo’s, ik moest ontlasting inleveren, er werd tientallen keren op mijn buik gedrukt met de vraag ‘doet dit zeer?!’ en zeker een jaar later kwam eindelijk het ‘verlossende’ antwoord: PDS. Met direct erachteraan ‘hier kunnen we helaas niets aan doen.’ Great.

PDS

PDS is de afkorting voor prikkelbaar darmsyndroom, vroeger werd vaker gesproken van een ‘spastische darm’. Het is een veel voorkomende darmaandoening; naar schatting heeft 5-20% van de bevolking er last van en komt het twee keer zo vaak voor bij vrouwen als bij mannen. De oorzaak van PDS is niet precies bekend maar men heeft het vermoeden dat het om een combinatie van factoren gaat: overgevoeligheid van de darmwand, spastische bewegingen van de darm, stress, verkeerde voeding…

De klachten zijn wél heel makkelijk aan te wijzen. De meest voorkomende klachten zijn problemen met de stoelgang; sommige mensen hebben last van diarree (hoi) terwijl anderen juist verstopt zijn. Opgeblazen gevoel, gerommel in de buik, buikpijn en/of -krampen horen er ook allemaal bij.

Nu is het bovenstaande verhaal nog vrij algemeen, per persoon uit die PDS zich namelijk anders.

Mijn PDS patroon

Sinds ik de ‘diagnose’ PDS heb gekregen (nu dus al 15 jaar geleden) uit de aandoening zich in een vast patroon en kan ik bijna de klok gelijk zetten met een cramp attack zoals Tim en ik het gekscherend noemen.

• Ik heb nooit last van constante buikpijn. Het is bij mij gelukkig niet zo dat ik iedere dag opsta met buikpijn en er vervolgens ook weer mee naar bed ga. Wel manifesteert die buikpijn zich in periodes.
• Bij wisseling van seizoenen/plotselinge temperatuurwisselingen raken mijn darmen van slag. Nu het de afgelopen weken zo warm is geweest en het nu plotseling weer is afgekoeld kom ik de dagen niet door zonder buikpijn en frequente toiletbezoeken.
• Bepaalde voedingsmiddelen zorgen onmiddellijk voor krampaanvallen. Rauwe ui kan ik bijvoorbeeld niet eten, evenals erg pittig eten en verschillende soorten kool.
• Een vliegreis is voor mijn darmen funest. Gelukkig blijft de buikpijn/diarree me bespaard maar mijn buik blaast ontzéttend op, ongeacht hoeveel ik ook drink en/of eet tijdens de vlucht.

Eigenlijk is het ideaal dat ik na zoveel jaar mijn patroon heb ontdekt. Hierdoor kan ik me van te voren al op een situatie voorbereiden, rekening houden met eten etc. Helaas heeft mijn zwangerschap het patroon dat ik had een beetje in de war geschopt.

PDS tijdens de zwangerschap

Waar de meeste vrouwen met misselijkheid het eerste trimester van de zwangerschap doorworstelen, uitte het zich bij mij in buikpijn en diarree. Tijdens het eerste trimester van de zwangerschap heb ik nauwelijks misselijkheid gekend. Eén enkele keer heb ik boven de wc gehangen maar die ene keer in 13/14 weken neem ik voor lief.

Die buikpijn daarentegen, foei. Al die weken heb ik geen enkele maaltijd, of dat nou een doodnormale boterham met pindakaas was of een bord pasta, kunnen eten zonder binnen 10 minuten op de wc te zitten. Dat was vooral een groot succes tijdens onze vakantie in Italië. We hebben de hele vakantie aan het zwembad doorgebracht, in plaats van op het door ons geliefde strand, omdat ik de wc dichtbij moest hebben. Als je eenmaal zo’n cramp attack krijgt (of ik dan) heb je namelijk geen tijd te verliezen. Je kunt niet ‘even’ een half uur naar de dichtstbijzijnde toilet rijden. Als je moet, dan moet je.

Na het eerste trimester ging het een stuk beter en kon ik wat fatsoenlijker eten dan ervoor. De bevalling heeft echter ook voor de nodige opschudding gezorgd.

Hoe is het nu?

Want ja, hoe gaat het nu eigenlijk? 15 jaar, een zwangerschap én bevalling later. Niet zo goed helaas. Ik heb het idee dat na de bevalling mijn darmen nog iets gevoeliger zijn geworden dan ze al waren. Zoals ik al zei lijkt mijn patroon verdwenen te zijn. Dit is ook de reden dat jullie tot op heden nog geen fitfoodmomchallenge-update hebben gezien. Mijn lichaam reageert momenteel simpelweg zo slecht/wisselend dat ik de ene dag rustig 3kg zwaarder kan zijn dan de dag ervoor.

De grootste veranderingen ten opzichte van het eerder patroon:

• Momenteel zorgt iedere maaltijd wel weer voor buikpijn. Ik hoef niet altijd direct naar de wc, maar de kramp is er zeker. Mijn boterhammetje met pindakaas zorgt voor buikpijn, maar een gezonde maaltijdsalade of vette hap net zo goed. Er lijkt geen verschil tussen de maaltijden en hun effecten te zitten, iets eten = standaard buikpijn.
• De cramp attacks zijn véél heftiger dan voorheen. Ik kon voorheen bij een echt heftige aanval wel eens voorover klappen of mezelf in foetushouding oprollen, nu is het al een paar keer voorgekomen dat ik mét emmer op de wc zat. De buikkramp is dan zo heftig dat ik er misselijk van word en voor het gemak ook maar alles via de bovenkant eruit gooi.
• Ik voel mijn darmen bewegen bij krampen. Ik heb af en toe het idee alsof er weer een baby in mijn buik zit die schopjes uitdeelt. Te bizar voor woorden.

Eten met PDS

Omdat ik een beetje klaar ben met die onzekerheid en de hoeveelheid buikpijn, heb ik besloten opnieuw te kijken naar de dingen die ik eet. Zoals ik al zei maakt het momenteel niet uit of ik een gezonde maaltijdsalade eet of een vette hap, alles zorgt voor kramp.

Voorheen was mijn zwarte eetlijst als volgt:

• bonen
• rauwe ui
• alle soorten kool, in het bijzonder rode kool en boerenkool
• gecombineerd vet eten, dus bijvoorbeeld een (homemade) burger met kaas én gebakken ui én saus
• grotere hoeveelheid zuivel, bijvoorbeeld een glas koemelk
• maaltijden die zwaar op de maag liggen, denk aan pizza maar ook stamppot of curry’s

Nu heb ik dus geen idee meer. Uiteraard ben ik bekend met het FODMAP-dieet, een eliminatiedieet om te kijken op welke voedingsmiddelen je lijf heftig reageert en op welke juist weer niet, maar bij mij heeft dit in het verleden niet echt gewerkt.

Ik heb de laatste tijd wel veel gelezen over plantaardige voeding en wil me daar toch iets meer in gaan verdiepen. Van zóveel mensen heb ik gehoord dat plantaardig eten bij hen voor minder krampen en een minder opgeblazen gevoel heeft gezorgd. Geheel veganistisch zal ik nooit worden, maar ik wil wel kijken welk effect het heeft op mijn darmen als ik de komende tijd minder vlees eet, minder zuivel nuttig etc. Mocht iemand tips hebben om plantaardig te ‘leren’ eten: let me know!

Ik heb altijd al geroepen dat je met PDS leert leven maar dat het nooit echt went. Iedere krampaanval zorgt weer voor een baal-moment, helemaal als je intens hebt genoten van een lekkere maaltijd en dit vervolgens moet bekopen met een uur op het toilet zitten. Hopelijk kan ik die baal-momenten wat verminderen de komende tijd.

Anyway, petje af als je dit, toch wel erg persoonlijk en minder smakelijk, artikel helemaal tot hier hebt gelezen. Thanks daarvoor! En tips zijn natuurkijk altijd welkom.

x